Examining the Relationship Between School Principals' Job Satisfaction and Burnout Levels: Okul Müdürlerinin İş Doyumu ile Tükenmişlik Düzeyleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi

Okul Müdürlerinin İş Doyumu ile Tükenmişlik Düzeyleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi

The purpose of this study is to examine the relationships between school principals' job satisfaction levels and their burnout levels (emotional exhaustion, depersonalization, and personal accomplishment). The study was conducted on a total of 109 school principals working in the Mamak and Altındağ districts of Ankara province and the Süleymanpaşa district of Tekirdağ province. The study was designed based on the correlational survey model, one of the quantitative research methods. The Job Satisfaction Scale and the Maslach Burnout Inventory were used as data collection tools in the study. The data obtained were analyzed using the SPSS 25.0 statistical package program. Descriptive statistics, normality tests, the t-test for independent samples, one-way analysis of variance (ANOVA), Pearson correlation analysis, and multiple linear regression analysis techniques were used in the analysis process. The research findings revealed that there were significant and negative relationships between school principals' job satisfaction and burnout levels. It was determined that job satisfaction, particularly in terms of salary, supervision, and internal communication, significantly predicted emotional exhaustion and depersonalization levels. In addition, it was found that the working conditions and rewards sub-dimension positively affected school principals' perceptions of personal success. In terms of demographic variables, no significant difference was found based on gender; however, significant differences were found in some job satisfaction and burnout sub-dimensions based on age and type of school. In conclusion, the research findings show that increasing school principals' job satisfaction plays an important role in reducing their burnout levels. In this context, it is recommended that organizational arrangements supporting the psychological well-being of managers in educational institutions be developed.

Bu araştırmanın amacı, okul müdürlerinin iş doyumu düzeyleri ile tükenmişlik düzeyleri (duygusal tükenme, duyarsızlaşma ve kişisel başarı algısı) arasındaki ilişkileri incelemektir. Araştırma, Ankara ili Mamak ve Altındağ ilçeleri ile Tekirdağ ili Süleymanpaşa ilçesinde görev yapan toplam 109 okul müdürü üzerinde yürütülmüştür. Çalışma, nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli temelinde desenlenmiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak İş Doyumu Ölçeği ve Maslach Tükenmişlik Ölçeği kullanılmıştır. Elde edilen veriler SPSS 25.0 istatistik paket programı ile analiz edilmiştir. Analiz sürecinde betimsel istatistikler, normallik testleri, bağımsız örneklemler için t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), Pearson korelasyon analizi ve çoklu doğrusal regresyon analizi tekniklerinden yararlanılmıştır. Araştırma bulguları, okul müdürlerinin iş doyumu ile tükenmişlik düzeyleri arasında anlamlı ve negatif yönlü ilişkiler bulunduğunu ortaya koymuştur. İş doyumunun özellikle ücret, denetim ve kurum içi iletişim boyutlarının, duygusal tükenme ve duyarsızlaşma düzeylerini anlamlı biçimde yordadığı belirlenmiştir. Ayrıca çalışma koşulları ve ödüller alt boyutunun, okul müdürlerinin kişisel başarı algılarını pozitif yönde etkilediği saptanmıştır. Demografik değişkenler açısından bakıldığında, cinsiyet değişkenine göre anlamlı bir farklılık bulunmazken; yaş ve görev yapılan okul türüne göre bazı iş doyumu ve tükenmişlik alt boyutlarında anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir. Sonuç olarak, araştırma bulguları okul müdürlerinin iş doyumunun artırılmasının, tükenmişlik düzeylerinin azaltılmasında önemli bir rol oynadığını göstermektedir. Bu bağlamda, eğitim kurumlarında yöneticilerin psikolojik iyi oluşlarını destekleyen örgütsel düzenlemelerin geliştirilmesi önerilmektedir.